Κυριακή, 6 Μαΐου 2018

Η πάλη από την αρχαιότητα έως το Στρογγυλοβούνι με τον Δημήτρη Κοσσόβα και τον Γιώργο Μπαμπάνη


Κατά τον Φιλόστρατο και τον άξιο «μαθητή» του  Στρογγυλοβουνιώτη άξιο προπονητή, ο παλαιστής πρέπει να έχει καλό ανάστημα και συμμετρική κατασκευή σε όλο το κορμί και ο λαιμός να μην είναι μακρύς, αλλά ούτε χωμένος μέσα στους ώμους




Βράβευση παραγόντων και αθλητών




Γράφει ο Δημήτρης Στεργίου *

Λίγο μετά το Πάσχα και, συγκεκριμένα, την επόμενη ημέρα (το Σάββατο) της γιορτής της Ζωοδόχου Πηγής και του πανηγυριού στο Στρογγυλοβούνι «πέρασαν» από το σπίτι μου, επιστρέφοντας από το χωριό, ο ανεψιός μου (παιδί της αείμνηστης αδερφής μου Αντωνίας) Πάνος Μπαμπάνης και ο εγγονός μου (παιδί του Πάνου) Γιώργος Μπαμπάνης. Πρόκειται για μιαν επίσκεψη «έθιμο», αφού κάθε χρόνο, την ίδια ημέρα,  ο Πάνος μού φέρνει μια λαχταριστή «πλάτη» (πουλτάρια) από το εκπληκτικά ψητό αρνί του, σπιτίσιο γιαούρτι (μουρκάτου), κοκορέτσι, σπληνάντερο, πίτες και πολλά άλλα. Φυσικά, η επίσκεψη αυτή και η προσφορά συνοδεύεται από συζητήσεις γύρω από θέματα του χωριού και ιδιαίτερα για την πηγή «Θύμιος» στο Λεσίνι, η οποία συνεχώς «αναβλύζει» πολλές αναμνήσεις μου, αφού εκεί, μαθητής του Δημοτικού, έκανα τις θερινές «διακοπές» μαζί με τον αείμνηστο πατέρα μου Λεωνίδα, ο οποίος καλλιεργούσε καλοκαιρινά κηπευτικά στα κωσταρελέικα χωράφια εκεί στον «Βάλτο».



Μετά τη συζήτηση των θεμάτων αυτών, ζήτησα από τον Γιώργο να με ενημερώσει για τις πανεπιστημιακές σπουδές  (Τμήμα Μαθηματικών στο Εθνικό και Καποδιστριακό πανεπιστήμιο Αθηνών) και  την πάλη, την οποία είχε αρχίσει σε ηλικία, 6 ετών,  με προπονητή τον συγχωριανό του, παγκόσμιο πρωταθλητή της πάλης  Δημήτρη Κοσσόβα στον Παναθηναϊκό.  Άλλο που δεν ήθελε ο Γιώργος να μιλήσει για ένα άθλημα, το οποίο, δικαιολογημένα,  λατρεύει  και στο οποίο είχε πολλές, μεγάλες , επιδόσεις.  Τον άφησα να μού μιλάει για το άθλημα αυτό. Μού είπε, λοιπόν, ότι ο Δημήτρης Κοσσόβας  ήταν εκείνος που έμαθε τις λαβές και τα μυστικά αυτού του αρχαίου αθλήματος και που έλεγε  και ακολουθεί μέχρι και σήμερα  ότι « ο παλαιστής πρέπει να έχει σώμα σκιέρ για να ελίσσεται, τη δύναμη του αρσιβαρίστα και το μυαλό ενός σκακιστή».  Με εντυπωσίασε πολύ αυτή η φράση, για τους λόγους που θα αναπτύξω λίγο πιο κάτω. Μού είπε, ακόμα, ότι η προπόνηση της πάλης είναι αρκετά απαιτητική και σκληρή καθώς είναι ένα άθλημα στο οποίο πρέπει να είσαι συγκεντρωμένος ακόμη και όταν είσαι κουρασμένος και πρέπει να γυμνάζεις και ένα άλλο σημείο, την ψυχή  σου που θα μιλήσει στο τέλος. Η μία έκπληξη διαδέχεται την άλλη που κράτησα αυτή τη σημείωση για να κάνω μιαν αναδρομή στην αρχαία πάλη.

Η πρώτη μέρα του Γιώργου Μπαμπάνη στη Πάλη
Η πρώτη  συμμετοχή του Γιώργου σε αγώνες ήταν σε ηλικία 8 ετών, το έτος 2003 και πήρε τη δεύτερη θέση στην κατηγορία των 38 κιλών στη διοργάνωση Παναθήναια που καθιέρωνε ο Εθνικός Γ.Σ.  κάθε χρόνο.  Το πρώτο του  μετάλλιο φέρει την υπογραφή του πρώην προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια. Ακολούθησαν κι άλλες επιδόσεις: Παναθήναια 2006 στα 50 κιλά δεύτερος. Παναθήναια 2007 στα 50 κιλά πρώτος. Παναθήναια 2008 στα 52 κιλά πρώτος. Στο σχολικό πρωτάθλημα πάλης, συμμετείχε τρεις χρονιές στις τάξεις α, β και γ γυμνασίου και εκπροσωπούσε το σχολείο του, το Λεόντειο Λύκειο Πατησίων. Σχολικό πρωτάθλημα 2006 τρίτος. Σχολικό πρωτάθλημα 2007 δεύτερος. Σχολικό πρωτάθλημα πάλης 2008 τρίτος. Για τη συμμετοχή του και για τις διακρίσεις στο άθλημα στη γ΄ γυμνασίου, καθώς ήταν η τελευταία του χρονιά στο γυμνάσιο, το σχολείο τον  βράβευσε για τις διακρίσεις μου. Από το 2009- 2013 σταμάτησε την πάλη για να δώσει βάση στα μαθήματά του για τις εισαγωγικές εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο. Μετά την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο (στο τμήμα Μαθηματικών στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) άρχισε ξανά τις προπονήσεις στον Παναθηναϊκό με προπονητή τον Δημήτρη Κοσσόβα και ύστερα από απουσία τεσσάρων ετών συμμετείχε στο αναπτυξιακό πρωτάθλημα πάλης και κατατάχθηκε  τρίτος στα 66 κιλά.

Τον Μαιο του 2014 ο Δημήτρης Κοσοόβας αποχώρησε  ύστερα από 50 χρόνια προσφοράς στο άθλημα και στον Παναθηναϊκο 

Τον Μαιο του 2014 ο Δημήτρης Κοσοόβας αποχώρησε  ύστερα από 50 χρόνια προσφοράς στο άθλημα και στον Παναθηναϊκο και ο Γιώργος μετεγγράφεται στον Ιστορικό σύλλογο που είναι επίσης και η μεγάλη κληρονομιά  του αθλήματος,  στον Εθνικό Γ.Σ με προπονητή τον πέμπτο Ολυμπιονίκη της πάλης το 2004, τον Κωνσταντίνο Αρκουδέα. Ύστερα από χρόνια απουσίας και μεγάλης προσπάθειας προσαρμογής για τις απαιτήσεις του αθλήματος συμμετείχε στο πρωτάθλημα Ελλάδος ανδρών στην κατηγορία των 63 κιλών και πήρε την όγδοη θέση.

Στιγμιότυπο από το πρωτάθλημα Ελλάδος 2018
-Και τώρα τι κάνεις, Γιώργο, τον ρώτησα.
-Τώρα έχω ξεκινήσει εντατικές προπονήσεις στον σύλλογο,(προπονούμαι με μέλη της Εθνικής ομάδας) για την επόμενη χρονιά βάζοντας μικρούς στόχους για να πετύχω στη συνέχεια μεγαλύτερους στόχους.


Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω ότι  ο  Δημήτρης Κοσσόβας ως προπονητής έχει αναδείξει και άλλους αθλητές από το χωριό. Συγκεκριμένα οι δύο γιοί του Γεράσιμος και Αποστόλης Κοσσόβας και τα ανήψια του Λάζαρος Τάμπας, Κώστας Θ. Κοσσόβας ,Αποστόλης Θ.  Κοσσόβας  και Αποστόλης Π. Κοσσόβα οι οποίοι υπήρξαν πρωταθλητές Ελλάδος  αλλά και των ενόπλων δυνάμεων. Επίσης , ο αδερφός του Παύλος Κοσσόβας  ήταν πρωταθλητής Ελλάδος  αλλά και των σωμάτων ασφαλείας και τέλεσε τα καθήκοντα του  προπονητής της πάλης στο Αγρίνιο. Επιπλέον, ο ξάδερφός του Νίκος Ε. Ράπτης ( ο οποίος ξεκίνησε μαζί με τον Δημήτρη Κοσσόβα) ήταν πρωταθήλτης Ελλάδος.

Η πάλη στην Αρχαία Ελλάδα

Και τί δεν μού θύμισαν όλα αυτά που είπε ο εγγονός μου για την πάλη, τον μεγάλο προπονητή του, τον Δημήτρη Κοσσόβα.  Θυμήθηκα πολλά.
Θυμήθηκα ότι ο Όμηρος αναφέρει στην Ιλιάδα (Ραψωδία ψ από το στίχο 256, και Ραψωδία ω, έως τον στίχο 6), η οποία γράφτηκε τον 8ο π.χ. αιώνα, τους αγώνες πάλης προς τιμήν του Πάτροκλου κατά την πολιορκία της Τροίας και την αναμέτρηση του βασιλιά της Ιθάκης Οδυσσέα με τον Αίαντα, γιο του βασιλιά της Σαλαμίνας Τελαμώνα. Παραθέτω μερικούς χαρακτηριστικούς στίχους, σε μετάφραση Νίκου Καζαντζάκη και Ιωάννη Κακριδή:



Βάζει τρανά βραβεία στους γρήγορους αλογολάτες πρώτα,
μια σκλάβα, τέχνες αψεγάδιαστες που κάτεχε, κι ακόμα
τρανό λεβέτι εικοσιδυόλιτρο, με αρβάλια, να τα πάρει
ο πρώτος· κι έβαζε στο δεύτερο να πάρει μια φοράδα
άζευτη ακόμα, εξαχρονίτικη, μουλάρι γκαστρωμένη·
και για τον τρίτο πάλε αγκίνιαστο λεβέτι βάζει κάτω,
που έπαιρνε λίτρες μέσα τέσσερις, στραφταλιστό, πανώριο·
και για τον τέταρτο δυο τάλαντα χρυσάφι βάζει ατόφιο,
και κούπα αγκίνιαστη, διπλόγουβη, στερνά του πέμπτου βάζει.
Ψ 495

 «Σκωθείτε οι δυο που θα παλέψετε και τον αγώνα ετούτον!»
   Είπε, κι ο μέγας Αίας πετάχτηκεν, ο γιος του Τελαμώνα,
κι ασκώθη κι ο Οδυσσέας, που κάτεχε τέχνες πολλές και δόλους.
Κι ως ζώστηκαν κι οι δυο, προχώρεσαν στη μέση από τ' αλώνι,
κι αγκαλιαστά στο απάλε επιάστηκαν με τα γερά τους χέρια,
σαν τις ψαλίδες, που άξιος μάστορας πα στη σκεπή καρφώνει
σπιτιού αψηλού, να στέκει ακλόνητο, σύντας φυσούν οι ανέμοι.
Στα θρασεμένα μέσα χέρια τους, καθώς μεβιάς τραβούσαν,
τρίζαν οι ράχες τους, κι εχύνουνταν ο ιδρώτας τους ποτάμι,
και τα πλευρά τους κι οι ώμοι εγέμισαν με μελανιές ολούθε,
ματοκομμένες, μαυροκόκκινες· μ' αυτοί τη νίκη πάντα
λαχτάριζαν, το καλοδούλευτο τριπόδι ποιος θα πάρει.
Μα ούτε ο Οδυσσέας μπορούσε σπρώχνοντας στη γη να τον ξαπλώσει,
ούτε κι ο μέγας Αίας, τι ατράνταχτα βαστούσε κι ο Οδυσσέας.
Όμως οι Αργίτες πια οι πολέμαρχοι σαν πήραν να βαριούνται,
ο μέγας Αίαντας έτσι εμίλησεν, ο γιος του Τελαμώνα:
«Γιε του Λαέρτη αρχοντογέννητε, πολύτεχνε Οδυσσέα,
όποιος τον άλλο ασκώσει, κι έπειτα το θέλει ο Δίας ας γένει!»
   Αυτά είπε, κι αψηλά τον άσκωσε· μα κι ο Οδυσσέας το δόλο
δεν τον ξεχνούσε, μόν' τον κλώτσησε στο γόνατο από πίσω·
και κείνου ελύθη η ορμή, κι ανάσκελα ξαπλώθη· κι ο Οδυσσέας
έπεσε απάνω του, και σάστισε θωρώντας τους τ' ασκέρι.
Πήρε ο Οδυσσέας μετά ο πολύπαθος να τον ασκώσει απάνω,
και λίγο από τη γη τον σάλεψε, μα πού να τον ασκώσει!
Τρικλοποδιά του βάζει, κι έπεσαν στη γη μαζί κι οι δυο τους,
και μες στον κουρνιαχτό κυλίστηκαν ο ένας στον άλλο πλάι.
Τρίτη φορά ξανά θα ρίχνουνταν για να πιαστούν στο απάλε,
αν ο Αχιλλέας γοργά δε σκώνουνταν να τους κρατήσει ατός του:
«Αφήστε τώρα πια το πάλεμα και μην καταπονάστε·
κι οι δυο νικάτε, κι έτσι παίρνοντας το ίδιο βραβείο καθένας
παραμερίστε, κι άλλοι να 'ρθουνε ν' αγωνιστούν Αργίτες.»
   Είπε, κι αυτοί δεχτήκαν πρόθυμα, χωρίς να παρακούσουν,
κι απ' το κορμί τη σκόνη εσφούγγιξαν και 'βάλαν τους χιτώνες.

Στιγμιότυπο από αγώνα του Δημήτρη Κοσσόβα

Θυμήθηκα ότι για πρώτη φορά συναντάμε το αγώνισμα της Πάλης κατά τη Μινωική εποχή, όπως μαρτυρούν οι παραστάσεις που κοσμούσαν τους τοίχους των ανακτόρων. Οι παλαιστές φορούσαν ειδικά ενισχυμένα κράνη και παραγναθίδες, τα οποία ήταν άγνωστα στους πολεμιστές. Οι αγώνες διεξάγονταν μαζί με τα γνωστά σε όλους ταυροκαθάψια.
-Θυμήθηκα ότι στη Μυκηναϊκή εποχή μπορεί κανείς να διαπιστώσει την επιρροή των Μυκηναίων από τους Μινωίτες. Εκτός των άλλων οι Μυκηναίοι αντέγραψαν και μερικά αθλήματα από τους Μινωίτες, ανάμεσα στα οποία βρίσκεται και το άθλημα της Πάλης. Οι παλαιστές κατά την εποχή αυτή προσέρχονταν στον αγώνα στολισμένοι με κοσμήματα της εποχής τους όπως: βραχιόλια, σκουλαρίκια και περιαστραγάλους.
Θυμήθηκα ότι, εκτός όμως από τον Όμηρο, για το άθλημα της Πάλης αναφέρει και ο Ησίοδος στο έργο του «Ασπίς». Στο έργο του αυτό ο ποιητής μαζί με τις σκηνές θερισμού και τρύγου παρουσιάζει και σκηνές αθλητικές με αγώνες Πάλης. Ο ποιητής πιστεύει ότι το ειρηνικό αγωνιστικό πνεύμα εκφράζεται μέσα από τους αθλητικούς αγώνες.
Θυμήθηκα ότι, εκτός από την αρχαία Ελλάδα, η πάλη λατρευόταν στην Αίγυπτο, τη Μεσοποταμία και την Ινδία.
Θυμήθηκα ότι η πάλη είναι το αρχαιότερο άθλημα και ότι απόδειξη αποτελεί το γεγονός ότι το πρώτο γυμναστικό ίδρυμα ονομάστηκε «Παλαίστρα».
Θυμήθηκα ότι, σύμφωνα με τον μύθο, η πάλη στην αρχαία Ελλάδα ήταν εύρημα του θεού Ερμή. Ο Φιλόστρατος λέει ότι την πάλη εφεύρε η κόρη του Ερμή, η Παλαίστρα, η οποία πέρασε τα χρόνια της ήβης της στα δάση της Αρκαδίας. Ο ίδιος για να τονίσει τη χρησιμότητα της πάλης στον πόλεμο, αναφέρει το πολεμικό κατόρθωμα των Αθηναίων το 490 π.χ. στο Μαραθώνα εναντίον των Περσών, ως επικράτηση σχεδόν σε αγώνα πάλης «ως αγχού πάλης» και πως στις Θερμοπύλες το 480 π.χ. οι τριακόσιοι Σπαρτιάτες του Λεωνίδα σαν έσπασαν τα δόρατα και τα σπαθιά τους, έπεσαν επάνω στους εχθρούς τους με γυμνά χέρια.
Θυμήθηκα ότι ο Πλούταρχος αποδίδει τη νίκη των Θηβαίων και των Βοιωτών το 371 π.χ. στα Λεύκτρα κατά των Σπαρτιατών στην υπεροχή τους στην πάλη σώμα με σώμα.
-Θυμήθηκα ότι κατά των Βιργίλιο, την τεχνική της πάλης επινόησαν τα δύο παιδιά του Χόρικου, ο Πλήξιππος και ο Ενετός. Όπως αναφέρει, μια γιορτινή ημέρα έκαναν επίδειξη των ικανοτήτων τους στην πάλη μπροστά στον πατέρα τους. Τους είδε η αδελφή τους η Παλαίστρα, η οποία διηγήθηκε την ανακάλυψη των αδελφών της στον εραστή της τον Ερμή. Ο τελευταίος τελειοποίησε την τέχνη της πάλης και την δίδαξε στους ανθρώπους λέγοντας ότι ήταν δική του εφεύρεση.

Σχολικό Πρωτάθλημα 2008

Θυμήθηκα ότι, κατά τον Πίνδαρο, «την μεν από χειρών πάλην εφεύρε Θησέας, την δε από σκελών Κερκύων», δηλαδή, την άνω πάλη εφεύρε ο Θησέας και την κάτω πάλη ο Κερκύων. Ο ιστοριογράφος Ίστρος αναφέρει πως δίδαξε την πάλη στον Θησέα η ίδια η θεά Αθηνά.
Θυμήθηκα ότι, σύμφωνα με τον Παυσανία, ο φιλόσοφος Παλέμονας ανέφερε ως εφευρέτη της πάλης τον Αθηναίο παιδοτρίβη (προπονητή) Φόρβα.
Θυμήθηκα ότι ως εφευρέτες της πάλης αναφέρονται επίσης ο Πηλέας που πάλεψε με την Αταλάντη προς τιμή του Πελία και ο Ηρακλής που νίκησε τον Αχελώο, γιο του Ήλιου και της Γης.
Θυμήθηκα ότι στην Αρχαία Ελλάδα η πάλη αποτελούσε το κυριότερο μέσο αγωγής των νέων. Είχε δε τον χαρακτήρα επίδειξης, ετοιμότητας πνεύματος, τέχνης και δύναμης και ήταν απαλλαγμένη από κάθε αίσθημα οργής και κτηνώδους ερεθισμού. Ο Πλάτων χαρακτηρίζει την πάλη ως «τεχνικότατον και πανουργότατον των αθλημάτων».
Θυμήθηκα, ύστερα από όλα αυτά που έλεγε ο Δημήτρης Κοσσόβας και μού είπε και  ο Γιώργος για τα μυστικά της πάλης , ότι η αρχαία ελληνική πάλη απαιτούσε συνδυασμό τέχνης, ευκινησίας και δύναμης.


Θυμήθηκα αυτό που αναφέρει ο  Πλούταρχος  για το μεγαλείο της πάλης: Όταν κάποιος Λάκωνας νικήθηκε στην Ολυμπία, ένας ξένος του φώναξε: «ο αντίπαλός σου, ω Λακεδαιμόνιε, φάνηκε πιο θαρραλέος από εσένα». Τότε ο Σπαρτιάτης του απάντησε: «Καθόλου πιο θαρραλέος, μόνο που ο αντίπαλός μου απεδείχθη πιο επιδέξιος από εμένα και κατόρθωσε να νικήσει».
Θυμήθηκα τα προσόντα που πρέπει να είχε στην αρχαιότητα ένας παλαιστής. Κατά τον Φιλόστρατο, ο παλαιστής πρέπει να έχει καλό ανάστημα και συμμετρική κατασκευή σε όλο το κορμί. Ο λαιμός να μην είναι μακρύς, αλλά ούτε χωμένος μέσα στους ώμους. Οι ώμοι γεροί και τα χέρια γεροδεμένα στους βραχίονες και στους καρπούς. Το στέρνο φαρδύ αλλά να μην προεξέχει. Τα πλευρά γερά για να αντέχουν στα σφιξίματα του αντιπάλου. Η κοιλιά ίσια, Το ισχύο ευλύγιστο και εύκαμπτο. Οι μηροί σφιχτοδεμένοι. Πόδια, κνήμες, ταρσοί και πέλματα γερά, ώστε να στηρίζουν τον παλαιστή στο έδαφος σαν κολόνα. Ο καλός παλαιστής έπρεπε να μοιάζει με τα αγάλματα του Ηρακλή, με τη συμμετρική κορμοστασιά και τον ελεύθερο αυχένα.


*(Δημοσιογράφος από την Παλαιομάνινα. Διετέλεσε διευθυντής του «Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής», διευθυντής Σύνταξης της «Απογευματινής» και του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» και στέλεχος – αρθρογράφος επί 30 χρόνια στις εφημερίδες «Νέα» και «Βήμα»)



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου