Κυριακή, 18 Νοεμβρίου 2018

Κώστας Κρυστάλλης: Η νεανική ιδιοφυία της ποίησης



Αφιέρωμα στον «τραγουδιστή του χωριού και της στάνης», τον ποιητή που ύμνησε όσο κανένας άλλος τα λεβέντικα βουνά και τη ζωή της υπαίθρου, έδειξε σε μικρή ηλικία το ταλέντο του στην ποίηση και έγραψε στην ελληνική  δημοτική και όχι στα ριμένικα

Τρίτη, 2 Οκτωβρίου 2018

Κατάθεση ψυχής ενός δημοσιογράφου και συγγραφέα


Ο Δημήτρης Στεργίου παρουσιάζει τον «Οικονομικό Ταχυδρόμο», τα βιβλία του,  πρόσωπα και γεγονότα που έζησε από κοντά, κάνοντας ρεπορτάζ επί  40 χρόνια στις εφημερίδες «Το Βήμα», «Τα Νέα», τον «Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής» και την Απογευματινή»


Ομιλία του πρώην πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη στην παρουσίαση του βιβλίου μου «Το πολιτικό δράμα της Ελλάδος, 1981-2005» στην Στοά του Βιβλίου το 2005 (Συντονιστής της παρουσίασης ήταν ο Νίκος Χατζηνικολάου και παρουσιαστλες οι Σταύρος Λυγερός και Αθανάσιος Παπανδρόπουλος)

Τρίτη, 25 Σεπτεμβρίου 2018

Αγράμπελο: Πριν από 158 χρόνια είχε υπερτριπλάσιους κατοίκους από σήμερα!




Αφιέρωμα στο γραφικό χωριό, σε ένα από τα έξι Βλαχοχώρια της Ακαρνανίας με τη μοναδική του ομορφιά, την ιδιαίτερη θέα του κάμπου και την πλούσια ιστορία και παράδοση

Σάββατο, 22 Σεπτεμβρίου 2018

Λεωνίδας Μπαμπάνης: Πιστός Χριστιανός και γενναίος Ρωμηός

Λεωνίδας Μπαμπάνης


Αποκαλυπτικός διάλογος  του αίλουρου των αποδράσεων λήσταρχου με συγκρατούμενό του  στις φυλακές για  το βλάχικο γλωσσικό  ιδίωμα και την πίστη στον Χριστό

Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018

Απίστευτες πλάνες και σκοπιμότητες για τους «Βλάχους»



Αποκαλύφθηκαν, με επιστημονικά στοιχεία, όλες σε μια σημαντική ημερίδα που διοργάνωσε στο Μεσολόγγι το Ιστορικό  Μουσείο «Διέξοδος» στις 15 Σεπτεμβρίου 2018

Κυριακή, 9 Σεπτεμβρίου 2018

Κοινωνικά νέα




Ο Διονύσης Παπαπανάγος γιός της Ελένης Χατζή, του Δημητρίου ( Αγροφύλακας) βαφτίζει σήμερα 9/9/2018 τον γιό του στην Αμαλιάδα Ηλείας. Και το όνομα αυτού Αθανάσιος.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος εύχεται να τους ζήσει!

Κι άλλες επιτυχίες από το χωριό μας στα ΑΕΙ και ΤΕΙ


Ο Ευάγγελος Κόρκος του Νικολάου πέρασε στο τμήμα Ιστορικό Αρχαιολογικό του πανεπιστημίου

Δευτέρα, 3 Σεπτεμβρίου 2018

Να, γιατί μεγαλούργησε η Ομάδα του χωριού μας



Αφιέρωμα  στην  Αθλητική Ένωση Καλεντζίου (Α.Ε.Κ.) που την διέκρινε το πάθος για διακρίσεις  και ήταν το καμάρι των κατοίκων του χωριού μας που έδωσαν μαθήματα για το πώς επιτυγχάνονται μεγάλοι στόχοι με την πίστη, την αγάπη και το ενδιαφέρον για προώθηση σημαντικών πρωτοβουλιών

Του Γιώργου Π. Μπαμπάνη


Παρασκευή, 17 Αυγούστου 2018

Εναέρια φωτογράφιση του χωριού μας με drone


Ο συγχωριανός μας Δημήτρης Αναστασίου, εγγονός του Γεράσιμου Κοσσόβα τράβηξε εναέριες φωτογραφίες το χωριο μας με drone. Το αποτελεσμα των φωτογραφιών ειναι πολυ ωραιο και τον ευχαριστούμε θερμά.





Δευτέρα, 13 Αυγούστου 2018

Με επιτυχια πραγματοποιηθηκε η εκδρομη στη Σουρωτη Θεσσαλονικης


Με επιτυχια πραγματοποιηθηκε η εκδρομη στη Σουρωτη Θεσσαλονικης. Οι συγχωριανοι μας μαζι με την παρουσια της προεδρου του Πολιτιστικου Συλλογου  "Το Ψηλοβραχι " Πηγη Χατζη επισκεφτηκαν, τον ταφο του Αγιου Παισιου οπου και προσκυνησαν. Στη συνεχεια επισκεφτηκαν τη πολη της Θεσσαλονικης και μετεβησαν στην εκκλησια του Αγιου Δημητριου.

Παρασκευή, 10 Αυγούστου 2018

Με επιτυχία πραγματοποίηθηκε η πεζοπορία στην περιοχή Γυφτοπάνο

Με επιτυχία πραγματοποίηθηκε η πεζοπορία στη περιοχή Γυφτοπανο κοντα στο Σιδηραμαξο που πραγματοποιήσε ο Πολιτιστικος συλλογος " το Ψηλοβράχι " με την συνδιοργανωση του Δήμου Ξηρομέρου. Συμμετειχαν μικροί και μεγάλοι, καθώς και η πρόεδρος του Πολιτιστικού συλλόγου του χωριού μας η οποία κατα την διαδρομη μας ανέφερε πληροφορίες για το βελανιδόδασος, καθώς επίσης και πολλες ιστοριες από το παρελθόν.


Τρίτη, 7 Αυγούστου 2018

9 Αυγούστου 1822: Η νικηφόρα Μάχη του Αετού Ξηρομέρου


Συμμετοχή της ιστοσελίδας μας στην εορτή της επετείου αυτής με αναδημοσίευση
αντίστοιχου κεφαλαίου από το βιβλίο του Δημήτρη Στεργίου «Σελίδες από τον ξεσηκωμό
του ΄21 στην Ακαρνανία» (Έκδοση του 1971) υπό τον τίτλο «Η Μάχη του Αετού»

Γράφει ο Γιώργος Π. Μπαμπάνης

Στις 9 Αυγούστου συμπληρώνονται 196 χρόνια από τη νικηφόρα Μάχη του Αετού, την
οποία, όπως είναι γνωστό, γιορτάζει με λαμπρότητα η τοπική κοινότητα του Αετού σε
συνεργασία με τον τοπικό εκπολιτιστικό σύλλογο. Ως συμβολή της ιστοσελίδας μας και ως
συμμετοχή της στην 196η επέτειο της νικηφόρας Μάχης του Αετού Ξηρομέρου (9
Αυγούστου 1822), αναδημοσιεύω από το βιβλίο του παππού μου Δημήτρη Στεργίου
«Σελίδες από τον ξεσηκωμό του ΄21 στην Ακαρνανία» (Αθήνα 1971 – έχει εξαντληθεί) το
αντίστοιχο κεφάλαιο, το οποίο είναι γραμμένο σε λογοτεχνικό ύφος (λόγω προφανώς της
νεαράς ηλικίας του!) και το οποίο στηρίζεται σε έγγραφα τα οποία είχε εντοπίσει ως
φοιτητής στα Γενικά Αρχεία του Κράτους .


Κυριακή, 5 Αυγούστου 2018

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε ο ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ των χωριών Στρογγυλοβουνίου και Παλαιομάνινας



Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε ο ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ των δύο χωριών που διοργάνωσε ο πολιτιστικός σύλλογος του Στρογγυλοβουνίου" Το Ψηλοβραχι " με τη συνδιοργανωση του δήμου Ξηρομέρου.

Τετάρτη, 1 Αυγούστου 2018

Πατήρ Κοσμάς ο Αιτωλός : Η κορυφαία μορφή του Ελληνορθόδοξου Ιερομόναχου και Ιερομάρτυρα

Ξεπετάχθηκε μέσα από τα σπλάγχνα του ελληνικού λαού, την κατάλληλη στιγμή, με γονιμοποιημένη τη σκέψη από το ασκητικό ιδεώδες της Ορθοδοξίας (μέχρι και ο Αλή Πασάς τον προσκύνησε) και είναι γνωστός στο ευρύ κοινό για τις διδαχές και τις προφητείες του, αλλά και την έχθρα του προς τη…  βλάχικη «γλώσσα»!
Γράφει ο Γιώργος Π. Μπαμπάνης
Ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (1714 - 24 Αυγούστου 1779), γνωστός και ως Πατροκοσμάς, ήταν Ελληνορθόδοξος μοναχός. Το κατά κόσμον όνομά του ήταν Κώνστας, ενώ το επώνυμό του παραμένει άγνωστο.  Ανακηρύχθηκε άγιος της Ορθόδοξης Εκκλησίας και εορτάζεται στις 24 Αυγούστου.

Πέμπτη, 26 Ιουλίου 2018

Πέμπτη, 19 Ιουλίου 2018

Κοινωνικά νέα



Εικόνα

Η Τόγια Βασιλική του Νικολάου και της Άννα Μάσσου και ο Ρισβάς Γιώργος σήμερα, 19/07/2018 απέκτησαν ένα χαριτωμένο κοριτσάκι.

Ο Πολιτιστικός σύλλογος,  εύχεται να τους ζήσει!

Δεν υπάρχουν Καραγκούνηδες στην Ακαρνανία


Ένα ακόμα ηχηρό ράπισμα σε μιαν προκλητική πλάνη με  επιστημονικά, γλωσσικά και λαογραφικά ντοκουμέντα και ένα μακροσκελή πίνακα με ελληνοβλάχικες λέξεις και αντίστοιχες καραγκούνικες




Τρίτη, 17 Ιουλίου 2018

Πεπραγμένα του Δ.Σ. του Πολιτιστικού Συλλόγου των απανταχού Στρογγυλοβουνιωτών ΄΄ Το Ψηλοβράχι ΄΄ από ιδρύσεως του 2009 εώς σήμερα 2018


Πεπραγμένα του Δ.Σ. του Πολιτιστικού Συλλόγου των απανταχού Στρογγυλοβουνιωτών    ΄΄ Το Ψηλοβράχι ΄΄ από ιδρύσεως του 2009 εώς σήμερα 2018

Γράφει η Πηγή Χαντζή πρόεδρος του συλλόγου

Ο Πολιτιστικός σύλλογος των απανταχού Στρογγυλοβουνιωτών ΄΄ Το Ψηλοβράχι ΄΄ ιδρύθηκε τον Οκτώβρη του 2009 με πρωτοβουλία των συγχωριανών α) Πηγής Δ. Χαντζή β0 Κωνσταντίνου Δ. Κωνσταντίνου και γ) Καίτης Χολέβας οι οποίοι συγκέντρωσαν τις απαραίτητες υπογραφές για την προώθηση του καταστατικού. Την επικύρωση του καταστατικού από το δικαστήριο ανέλαβε αφιλοκερδώς ο Δικηγόρος Δημήτριος Κ. Ράπτης.
Οι πρώτες εκλογές διεξήχθηκαν το Νοέμβρη του 2009 και αναδείχθηκε το πρώτο Δ.Σ. με πρόεδρο την Πηγή Δ.Χαντζή. Από το 2010 ξεκίνησαν οι δραστηριότητες του συλλόγου και τα έργα του συντελέστηκαν.

Δευτέρα, 16 Ιουλίου 2018

Πρόγραμμα καλοκαιρινών εκδηλώσεων 2018

       
Το Διοικητικό Συμβούλιο του Πολιτιστικού Συλλόγου των απανταχού Στρογγυλοβουνιτών     
΄΄ Το Ψηλοβράχι ΄΄ συνεδρίασε στις 28 Ιουνίου 2018 στην Αθήνα με θέμα ΄΄ Καλοκαιρινές εκδηλώσεις τον Αύγουστο στο Στρογγυλοβούνι ΄΄  με την συνδιοργάνωση της Κοινωφελούς Επιχείρησης του Δήμου Ξηρομέρου. Το Διοικήτικο Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα το παρακάτω πρόγραμμα.

Κυριακή, 8 Ιουλίου 2018

Ο Τάμπας Θεόδωρος του Παύλου και η Μούση Μαρία απέκτησαν ένα υγιέστατο κοριτσάκι!

Εικόνα

Ο Αναγνώστου Δημήτρης και η Κοσσόβα Μαρία απέκτησαν ένα υγιέστατο κοριτσάκι


Εικόνα

Ο Αναγνώστου Δημήτρης και η Κοσσόβα Μαρία του Παναγιώτη, απέκτησαν ένα υγιέστατο κοριτσάκι!

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος, εύχεται να τους ζήσει! 

Ο Ζώης Παπάς του Αθανασίου και η Παχούλη Καλλιόπη απέκτησαν δίδυμα κοριτσάκια

Εικόνα

Ο Ζώης Παπάς του Αθανασίου και η Παχούλη Καλλιόπη απέκτησαν δίδυμα κοριτσάκια.

Ο Πολιτιστικός σύλλογος, εύχεται να τους ζήσουν!

Παρασκευή, 6 Ιουλίου 2018

Ο θαυμαστός βλάχικος γάμος στα βλαχοχώρια της Ακαρνανίας


Ένα μικρό επίκαιρο αφιέρωμα με τα συναρπαστικά βλάχικα γαμήλια έθιμα με αρχαιοελληνικές ρίζες, όπως κορυφώθηκαν στην Παλαιομάνινα με την αναβίωσή τους και τη διάσωσή τους από την Εταιρεία Φίλων των Μνημείων της Παλαιομάνινας

Του Γιώργου Π. Μπαμπάνη

Μήνες πολιτιστικών και λαογραφικών εκδηλώσεων ο Ιούλιος και ο Αύγουστος και ήδη όλοι σχεδόν οι πολιτιστικοί σύλλογοι της περιοχής μας έχουν ανακοινώσει τα προγράμματα των σχετικών πρωτοβουλιών τους, οι οποίες, όπως είναι γνωστόν, είχαν κορυφωθεί στην Παλαιομάνινα στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 με κορυφαίο θέμα τον βλάχικο γάμο, που συνοδευόταν  από παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια και από συναυλίες κορυφαίων τραγουδιστών και μουσικών.


Τρίτη, 3 Ιουλίου 2018

Η Παλαιομάνινα από τα βάθη των αιώνων έως σήμερα


Ένα χρήσιμο αφιέρωμα – λεύκωμα στο μεγαλύτερο από τα έξι βλαχοχώρια της Ακαρνανίας με πλούσια πολιτιστική κληρονομιά και παράδοση

Γράφει ο Γιώργος Π. Μπαμπάνης

Καθώς τα τελευταία είκοσι χρόνια συνεχώς φθίνει και απειλείται με ερήμωση και η άλλοτε γεμάτη από κατοίκους, δραστηριότητα και δύναμη Παλαιομάνινα, το μεγαλύτερο από τα έξι βλαχοχώρια της Ακαρνανίας, έκρινα ότι πρέπει να κάνω ένα αφιέρωμα σε αυτό το κεφαλοχώρι που σε λίγα ίσως χρόνια η απέραντη αρχαία πόλη «κοιμηθεί» ξανά στα ερείπια του χωριού που «ζωντάνεψε»  από τα μέσα του 19ου αιώνα και που αποτελεί την αδιάλειπτη κατοίκησή της από την αρχαιότητα.

Σάββατο, 30 Ιουνίου 2018

Πέμπτη, 28 Ιουνίου 2018

Στην Ακαρνανία κάτοικοι έξι χωριών μιλάνε … ομηρικά!


Στον ελληνοβλάχικο λόγο  κατοίκων του Ξηρομέρου υπάρχουν  4.087 ελληνικές λέξεις, από τις οποίες οι 487 είναι ομηρικές , οι 273 αρχαιοελληνικές,  52  μυκηναϊκές και δέκα βυζαντινές.



*Δημοσιογράφος – συγγραφέας από την Παλαιομάνινα. Διετέλεσε διευθυντής της εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής», διευθυντής Σύνταξης του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» και της «Απογευματινής» και στέλεχος – αρθρογράφος στις εφημερίδες «Βήμα» και Νέα» από το 1972 έως το 2000.

Σάββατο, 23 Ιουνίου 2018

Αποχαιρετισμός στον αγαπημένο μας Βαγγέλη Μάσσο



Γράφει η Πηγή Χαντζή *

Σήμερα Σάββατο, 23/06/2018, έφυγε από την ζωή ο αγαπητός μας Βαγγέλης Μάσσος και μας γέμισε θλίψη ο χαμός του.

Βαγγέλη, πόσο ξαφνικά αναχώρησες για την γειτονιά των αγγέλων; Ήσουν χαμογελαστός, καλοσυνάτος, διαλεκτικός και θα λείψεις πρώτα στην αγαπημένη σου γυναίκα Γιαννούλα, στα παιδιά σου και ύστερα στο Σύλλογο του χωριού μας. Και συ και η Γιαννούλα βοηθούσατε ποικιλοτρόπος πρόθυμα, για να πραγματοποιηθούν οι πολιτιστικές μας εκδηλώσεις κάθε καλοκαίρι.

Εκεί που θα πας σε περιμένουν οι γονείς σου, οι συγγενείς σου, οι φίλοι σου και θα σε καλωσορίσουν
Ο Σύλλογος εύχεται θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά σου και εύχεται να σε θυμούνται πάντα με αγάπη.
 Καλό ταξίδι αγαπημένε μας Βαγγέλη και καλό παράδεισο.

Αποχαιρετισμός στην Ιουλία Γεωργίου Σαλαγιάννη


Γράφει η Πηγή Χαντζή *


Στις 20/06/2018, έφυγε από την ζωή η αγαπημένη μας Ιουλία Γεωργίου Σαλαγιάννη. ( σύζυγος του τσαγκάρη μας ) πλήρης ετών για την γειτονιά των αγγέλων. Η οικογένειά της Γιώργαινας Σαλαγιάννης έζησε για ένα διάστημα στο χωριό μας και δέθηκε πολύ με τους κατοίκους του. Οι πέντε κόρες της απέκτησαν φιλίες με τα κορίτσια του Στρογγυλοβουνίου  και θεωρούν το χωριό μας και χωριό τους. Τώρα αναπαύεσαι δίπλα στο σύζυγό της στο Μουζάκη Ευρυτανίας που είναι και η γενέτειρά της, Ο σύλλογος εκφράζει τα θερμά συλλυπητήρια στις κόρες της, στα εγγόνια και στους γαμπρούς της και τους εύχεται να κληρονομήσουν τη μακροζωία και την καλοαγαθία της.
Καλό παράδεισο αγαπημένη μας θεία Γιώργαινα και αναπαύσου εν ειρήνη.


Έφυγε από την ζωή ο Βαγγέλης Μάσσος


Έφυγε από τη ζωή σήμερα, στις 23/06/2018 ο αγαπητός συγχωριανός μας Βαγγέλης Μάσσος του Χριστοφόρου.
Υπήρξε σεμνός και ευγενικός άνθρωπος, πάντα γελαστός και πρόθυμος,συμμετέχοντας και στηρίζοντας υλικά και ηθικά σε όλες τις δράσεις του συλλόγου από τη δημιουργία του.  

Η εξόδιος ακολουθία του θα γίνει αύριο 24/06/2018 στον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής στο Στρογγυλοβούνι και ώρα 14:00 μ.μ.

 Ο Πολιτιστικός Σύλλογος εκφράζει τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του.

Τρίτη, 19 Ιουνίου 2018

Καλό ταξίδι αγαπημένε μας Γιώργο




Στις 17/06/2018, έφυγε από τη ζωή ο αγαπητός μας γιατρός Γιώργος Σοροβός από το Καινούριο Τριχωνίδας, σύζυγος της κ. Βίκης Ντόβα, μικροβιολόγο στο Αγρίνιο. Ο Σύλλογος μας εκφράζει τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του και εύχεται να τον θυμάται με αγάπη.

Ο Γιώργος και η Βίκη Ντόβα από τη δημιουργία του Συλλόγου στάθηκαν αρωγοί στις προσπάθειες του προσφέροντας κάθε φορά δωρεά στις καλοκαιρινές εκδηλώσεις.

Καλό παράδεισο Γιώργο Σοροβέ και πιστεύουμε και κει που θα πας θα μεγαλουργήσεις

Δευτέρα, 18 Ιουνίου 2018

Η κρυοπηγή «Θύμιος» στην περιοχή μας μέσα από εικόνες και ιστορίες


Πρέπει να διασωθεί, να αναδειχθεί και να αξιοποιηθεί με τη δημιουργία των αναγκαίων υποδομών αναψυχής και αποθέωσης ενός απαράμιλλου σε ομορφιά και δέος βιότοπου

Του ΓΙΩΡΓΟΥ Π. ΜΠΑΜΠΑΝΗ

Η κρυοπηγή  «Θύμιος» βρίσκεται στους πρόποδες του λόφου, που ήταν κάποτε, πριν αποξηρανθεί, η άκρη, η όχθη,  της λίμνης «Λεσίνι» και που ασταμάτητα βγάζει από τα σπλάχνα του  πετρώδους εδάφους άφθονο κρύο νερό το καλοκαίρι και ζεστό κάπως το χειμώνα.

Παρασκευή, 15 Ιουνίου 2018

Ενημέρωση για τις καλοκαιρινές εκδηλώσεις




Ο Πολιτιστικός σύλλογος Στρογγυλοβουνίου << Το Ψηλοβράχι>> ενημερώνει τα μέλη και φίλους του Συλλόγου ότι η ημερήσια εκδρομή θα πραγματοποιηθεί στις 11 Αυγούστου, ημέρα Σάββατο στο τάφο του Αγίου Παϊσίου στη Σουρωτή Θεσσαλονίκης . Αναμένονται περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα της εκδρομής. Υπενθυμίζουμε ότι η τιμή κατ΄άτομο είναι 25 ευρώ.

Επιπλέον, θα θέλαμε να ζητήσουμε την βοήθεια  από τους νέους και όλους τους συγχωριανούς ώστε  να πραγματοποιηθούν οι εργασίες του Λαογραφικού Μουσείου.


Το διοικητικό συμβούλιο σας εύχεται καλό καλοκαίρι! 

Το Νεκρομαντείο του Αχέροντα στην αρχαία ελληνική γραμματεία και τον ελληνοβλάχικο λόγο


Από την Ραψωδία λ΄ («Νέκυια») της Οδύσσειας στον ελληνοβλάχικο  «νεκάτο» ( = πνιγμένο στο νερό)

Γράφει ο Γιώργος Π. Μπαμπάνης

Η αρχαία Ελλάδα κατά καιρούς μάς εντυπωσιάζει από την ιστορία της, τις επιστήμες της , τη λατρεία προς τους θεούς, την αρχιτεκτονική της , τη φιλοσοφία, την ψυχαγωγία και τον αθλητισμό. Ένας πολιτισμός που εδώ και 3.000 χρόνια παραμένει ζωντανός και δεν παύει να μας εκπλήσσει κάθε φορά που γίνεται και μια νέα αρχαιολογική ανακάλυψη. Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός έχει κάτι το γοητευτικό κάτι το ιδιαίτερο, που όσο και να θέλουμε να τον συγκρίνουμε με άλλους πολιτισμούς εκείνος κάθε φορά θα έχει τον τρόπο του να διαφέρει από τους υπόλοιπους…

Πέμπτη, 14 Ιουνίου 2018

H βυζαντινή αρχιτεκτονική από την Κωνσταντινούπολη στο Νομό Αιτωλοακαρνανίας


 Ένα ιδιαίτερο είδος αρχιτεκτονικής  στην κατασκευή ναών και ξωκλησιών στην περιοχή μας  δηλώνει την ταυτότητα του Χριστιανισμού και την επιρροή από το Βυζάντιο


Γράφει ο Γιώργος Π. Μπαμπάνης

Βυζαντινή αρχιτεκτονική ονομάζεται ο αρχιτεκτονικός ρυθμός, ο οποίος αναπτύχθηκε κατά τη  διάρκεια ζωής της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία), από την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας τοv  5ο αιώνα (το 476 μ.Χ.). Η Κωνσταντινούπολη (ή πόλη του Κωνσταντίνου), της οποίας το προηγούμενο όνομα ήταν Βυζάντιο και σήμερα Ιστανμπούλ, ήταν η πρωτεύουσα της Ανατολικής Αυτοκρατορίας από το έτος 330, έτος στο οποίο άλλοι συγγραφείς ορίζουν ως την έναρξη της βυζαντινής αρχιτεκτονικής.

Η βυζαντινή αρχιτεκτονική εντάσσεται στο πλαίσιο της βυζαντινής τέχνης και καλύπτει μεγάλο χρονικό διάστημα, το οποίο ξεκινά τον τέταρτο αιώνα και τερματίζεται απότομα με την πτώση της Κωνσταντινούπολης στα χέρια των Οθωμανών Τούρκων το 1453, ήδη από τον δέκατο πέμπτο αιώνα. Λόγω αυτής της μακράς χρονικής διάρκειάς της, χωρίζεται συνήθως για τη μελέτη της σε τρεις περιόδους: την αρχική περίοδο, την ενδιάμεση και την τελική.

Όσον αφορά το γεωγραφικό πλαίσιο εντός του οποίου εξελίσσεται το βυζαντινό αρχιτεκτονικό ύφος, αυτό συμπίπτει σε γενικές γραμμές με τη γεωγραφική έκταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, όπως αυτό άλλαζε ως συνέπεια των ιστορικών περιστάσεων και των πολιτικών της Αυτοκρατορίας στους περισσότερους από δέκα αιώνες της ύπαρξής της. Ωστόσο, οι περιοχές με τη μεγαλύτερη παρουσία της βυζαντινής αρχιτεκτονικής είναι τα εδάφη της σημερινής Τουρκίας και της Ελλάδας, και εν μέρει η Βουλγαρία, η Ρουμανία και μεγάλα μέρη της Ιταλίας, μαζί με την Συρία και την Παλαιστίνη. Επιπλέον, ως αποτέλεσμα της επέκτασης του χριστιανισμού στους σλαβικούς λαούς που πραγματοποιείται από τον 8ο αιώνα από τη βυζαντινή ορθόδοξη Εκκλησία, η βυζαντινή αρχιτεκτονική επεκτάθηκε στη σημερινή Ουκρανία, τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, καθιστώντας μερικά από τα αρχιτεκτονικά της στοιχεία (όπως, για παράδειγμα, οι θολωτοί τρούλοι) χαρακτηριστικά των ορθοδόξων εκκλησιών, τα οποία  έχουν διατηρηθεί μέχρι και σήμερα.

Από την άλλη πλευρά, η βυζαντινή τέχνη ήταν μια τέχνη με επίσημο χαρακτήρα[1] στην λειτουργία των σχέσεων της εκκλησιαστικής με την πολιτική εξουσία, η οποία διατηρείται με την υποστήριξη της Εκκλησίας. Και η ίδια η ύπαρξη της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας συνδέεται με την επέκταση της ορθόδοξης πίστης και της βυζαντινής τέχνης.

Μερικά από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της βυζαντινής αρχιτεκτονικής είναι, εκτός από τους χαρακτηριστικούς τρούλους που ήδη αναφέρθηκαν, η χρήση του τούβλου ως οικοδομικού υλικού σε αντικατάσταση της πέτρας, η εκτεταμένη χρήση των ψηφιδωτών ως διακοσμητικού στοιχείου σε αντικατάσταση των γλυπτών, το μεγαλύτερο ύψος των κτιρίων ως αποτέλεσμα της χρήσης τρούλων, καθώς και η εφεύρεση ενός συστήματος που επιτρέπει τον συνδυασμό της οικοδομικής χρήσης αυτών των τρούλων με υποστήριξη ενός τετραγωνισμένου επιπέδου, αλλά που επιτρέπει την κατάληξη αυτή χρησιμοποιώντας ένα τύμπανο σε έναν στρογγυλό θόλο, σε πολλές περιπτώσεις, με την επέκταση μιας κυματοειδούς στέγης.

Η Επισκοπή Μάστρου



Σπεύδω να σημειώσω ότι σημαντικές μελέτες που έχουν κυκλοφορήσει με τη μορφή βιβλίων και ανατύπων για βυζαντινές εκκλησίες και μονές έχουν κάνει οι Αιτωλοακαρνάνες διαπρεπείς καθηγητές πανεπιστημίων Αθανάσιος Παλιούρας και Βασίλης Κατσαρός, αλλά περιορίζονται μόνο στην Αιτωλία. Από ό,τι γνωρίζω για βυζαντινές  ή παλιές εκκλησίες στην περιοχή μας, στην Ακαρνανία, υπάρχουν μελέτες ή έρευνες μόνο των Κ. Κώνστα και του παππού μου Δημήτρη Στεργίου (ευχαρίστως θα δημοσιεύσω άρθρα κι άλλων για το θέμα αυτό, αν προκύψουν).


Στην περιοχή της Παραχελλωίτιδας σε χαμηλό λόφο νότια του χωριού Μάστρου υψώνεται η επισκοπή του Μάστρου, που τιμάται στο όνομα του Αγίου Ιωάννη του «Ρηγάνα». Σύμφωνα με μιαν άποψη άποψη, ήταν η έδρα του επισκόπου Αχελώου. Υπάρχει και η άποψη του παππού μου Δημήτρη Στεργίου, ο οποίος, ύστερα από έρευνα και με στοιχεία υποστηρίζει ότι η Πόλη και η ομώνυμη Επισκοπή βρισκόταν στην Παλαιομάνινα (βλέπε λίγο πιο κάτω). Αρχικά ο ναός ήταν κτισμένος ως τρίκλιτος ξυλόστεγη βασιλική με ψηλά τη μεσαία κλίτη, με τρεις ημικυκλικές αψίδες και με νάρθηκα. Έχει το σχήμα ορθογωνίου  και χωρίστηκε σε τρεις κλίτες με συνεχόμενα τοιχώματα που έφεραν τοξωτά ανοίγματα.
Το μνημείο ανήκει στην κατηγορία των ναών που αποτελούν το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στις παλαιοχριστιανικές βασιλικές και στις βασιλικές της μεσοβυζαντινής περιόδου. Στην κόψη του ναού διακρίνεται η Πλατυτέρα ανάμεσα σε δύο άρχοντες αρχαγγέλους με αυτοκρατορικές στολές που κρατούν σφαίρα. Σε μικρότερη κλίμακα διακρίνεται αμυδρά γονατιστός κληρικός, ενδεχομένως ο διανομέας. Οι τοιχογραφίες του ναού πρέπει να είναι του 12ου-13ου αιώνα. Μικρά τμήματα από το μαρμάρινο δάπεδο του ναού με διακόσμηση της παλαιοχριστιανικής εποχής σώζονται σήμερα στο κεντρικό κλίτος και στο πάτωμα της κοίτης του ιερού.

Τα Εισόδια της Θεοτόκου στο χωριό Λεσίνι


Το μικρό βυζαντινό εκκλησάκι που είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου αποτελεί το σήμα κατατεθέν του Λεσινίου και θεωρείται ως το σπουδαιότερο αξιοθέατο για τους λάτρεις του θρησκευτικού τουρισμού. Η κατασκευή του άρχισε στα χρόνια των Δεσποτών της Ηπείρου και με βάση τα τυπολογικά, μορφολογικά και διακοσμητικά στοιχεία του υποστηρίζεται πως χτίστηκε στα τέλη του 13ου αιώνα.
Η τοιχοδομία του μνημείου κατασκευάστηκε με πλινθοπερίκλειστο σύστημα. Οι ορθογώνιοι, αλλά όχι πάντοτε γωνιασμένοι, λίθοι τοποθετούνται σε οριζόντιες στρώσεις και χωρίζονται με μια σειρά πλίνθων, ενώ κάθετα στους αρμούς οι πλίνθοι μπαίνουν διπλές. Εξαίρεση αποτελεί το σύστημα τοιχοδομίας της κεντρικής αψίδας, που χτίζεται με πλίνθους ολόκληρη, από 1.90 μ. και πάνω.
Ο κύριος στόχος του κατασκευαστή ήταν να οργανώσει πλούσια κεραμοπλαστική διακόσμηση. Η διακόσμηση αυτή αναδεικνύει πράγματι την αψίδα. Είναι ενδεικτική η ποικιλία των σχεδίων. Το τύμπανο πάνω από το τρίλοβο παράθυρο κοσμείται με ομόκεντρες πλίνθινες καμπύλες, ενώ οι τυφλές αψιδώσεις στις πλάγιες πλευρές, που είναι ισοϋψείς προς το αψίδωμα του τρίλοβου παραθύρου, διακοσμούνται: η νότια με ορθούς στενόμακρους και σταυρόσχημους μαιάνδρους κάτω και ρομβόσχημα κοσμήματα πάνω και η βόρεια με ομοιόσχημους μαιάνδρους κάτω και κόσμημα τεθλασμένων γραμμών, είδος ιχθυάκανθας, πάνω.


Στη διακόσμηση της κεντρικής αψίδας θα πρέπει να προσθέσουμε τις επίπεδες ταινίες των οπτοπλίνθων και τις οδοντωτές που περιβάλλουν τα τόξα ή που περιτρέχουν σε δύο σειρές τις πλευρές κάτω από το γείσο, καθώς επίσης και τη ζωφόρο των μαιάνδρων που ακολουθεί.
Ενισχυτικά στοιχεία της πλαστικότητας της τοιχοδομίας αποτελούν κλειδόμορφα κεραμοπλαστικά κοσμήματα που κοσμούν τις μακριές πλευρές, στο χώρο όπου βρίσκεται ανάμεσα στα μονόλοβα παράθυρα, καθώς και στην κεντρική αψίδα πάνω από το τρίλοβο άνοιγμα, λείψανα των σκυφίων στον υπερυψωμένο τοίχο του μεσαίου κλίτους και σταυροί σκαλισμένοι πάνω στις πέτρες.
Ο ναός με το πέρασμα των αιώνων, δέχθηκε σημαντικές μεταβολές που άλλαξαν τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του. Παραμένει άγνωστος ο χρόνος κατά τον οποίο η καμαροσκέπαστη στέγη του κλίτους μετατράπηκε σε ξύλινη. Τα δύο δυτικά διαμερίσματα των πλάγιων κλιτών καλύφθηκαν με κυλινδρικές καμάρες, ενώ θα πρέπει να στεγάζονταν με σταυροθόλια, όπως δείχνει άλλωστε το δεύτερο από ανατολικά διαμέρισμα και οι διαγώνιες ακμές του σταυροθολίου που διακρίνονται στο βορειοδυτικό.
Σε μεταγενέστερους χρόνους η στέγη των πλάγιων κλιτών μετατράπηκε σε ξύλινη μονόρριχτη, ενώ ο κατασκευαστής του ναού στα ανατολικά άκρα τοποθέτησε δύο τρουλλίσκους και στα δυτικά έδωσε αετωματική μορφή. Στη νότια πλευρά ανοίχτηκαν δύο μονόλοβα τοξωτά παράθυρα και ανάμεσά τους τοξωτή θύρα.


Προστέθηκε στα χρόνια της τουρκοκρατίας νάρθηκας, που κατεδαφίστηκε το 1955 με ενέργειες του εκκλησιαστικού συμβουλίου του ναού , έτσι έγινε επέκταση του ναού προς τα δυτικά, για λόγους ευρυχωρίας, υψώθηκε η στέγη και έγινε η κατασκευή του κωδωνοστασίου κ.τ.λ.

Η άποψη του Δημήτρη Στεργίου για την Πόλη του Αχελώου και τις ερειπωμένες βυζαντινές εκκλησίες στην Παλαιομάνινα

Όπως προανέφερα, ο παππούς μου Δημήτρης Στεργίου σε έρευνα που έχει δημοσιεύσει σε βιβλία του και στην εφημερίδα «Παλαιομάνινα» (αριθμός φύλλου 8, 2011) υποστηρίζει ότι η άγνωστη πόλη του Αχελώου και η Ομώνυμη Επισκοπή βρισκόταν στην Παλαιομάνινα. Παραθέτω στη συνέχεια το σχετικό άρθρο:
«Ο Ιουδαίος (από την Ισπανία) περιηγητής (1160 μ.Χ) Βενιαμίν εκ Τουδέλης αναφέρει στο Οδοιπορικό του,  ότι υπήρξε μια  πόλη (Αχελώος) που σύμφωνα με τον μελετητή Μιχαήλ Δένδια πρέπει να ήταν ακαρνανική, αν και καθηγητής κ Αθανάσιος Παλιούρας καταδεικνύει ως την πόλη "Αχελώος' τον παραποτάμιο χώρο του Αγίου Γεωργίου του Κισσώτη που είναι στην Αιτωλία και ο Κ.Κώνστας το αιτωλικό πάλι Μάστρο.  Το σχετικό κείμενο του Ισπανού περιηγητή γράφει:
"Εκείθεν (δηλ εκ Κερκυρας) υπάρχει ταξίδιον δύο ημερών μέχρι της χώρας της Λάρτας, όπου άρχονται αι κτήσεις του Μανουήλ ηγεμόνος των Ελλήνων. Είναι φρούριον περιλαμβάνον μέχρις εκατόν Ιουδαίων, επι κεφαλής των οποίων ευρίσκονται οι ραββίνοι Σελαχίας και Ηρακλής. Εκείθεν (δηλ εκ Λάρτας) χρειάζεται κανείς δυο ημέρας μέχρι του αφίλου (πρόκειται αναμφιβόλως περί πλόλεως Αχελώου) φρούριον επι τον οποίον ευρίσκονται περίπου τριάκοντα Ιουδαίοι, έχοντας επικεφαλής το ραββίνον Σαββατάϊ. Εκείθεν (δηλ εξ Αχελώου) χρειάζεται ημίσειαν ημέραν μέχρις Ανατολικού , το οποίον κείται επί "βραχίονος θαλάσσης". Εντός μιας ημέρας μεταβαίνει εκείθεν εις Πάτρας".

Ερειπωμένη εκκλησία στο βελανιδοδάσος Παλαιομάνινας

  Η αναφερόμενη από τον Βενιαμίν εκ Τουδέλης πόλη του Αχελώου ταυτίζεται με την Παλαιομάνινα για τους ακόλουθους λόγους:
1. Ο Βενιαμίν εκ Τουδέλης αναφέρει ότι η πόλη του Αχελώου ήταν φρούριο (οχυρωμένη) και παρά τον Αχελώο, στοιχεία που συγκεντρώνει μόνο σχεδόν η Παλαιομάνινα.
2. Στην ακρόπολη υπάρχει μια δίδυμη βυζαντινή υδατοδεξαμενή με εκπληκτική, για την εποχή εκείνη, μόνωση, που σημαίνει, ότι κατοικούνταν κατά την περίοδο αυτή
3. Τα τείχη της ακρόπολης της Παλαιομάνινας έχουν επιδιορθωθεί με ασβεστολάσπη, πρακτική που εφαρμοζόταν μόνο κατά τη Βυζαντινή Εποχή
4. Οι χρονομετρικές αποστάσεις δικαιολογούν τη θέση της πόλης του Αχελώου στην Παλαιομάνινα
5. Η περιοχή είναι γεμάτη από βυζαντινές εκκλησίες και ξωκκλήσια, από τα οποία τα περισσότερα είναι σήμερα ερειπωμένα
6. Όπως επισημαίνει ο Μιχαήλ Δένδιας στα "Ηπειρωτικά Χρονικά" η πόλη του Αχελώου ήταν ακαρνανική και όχι … αιτωλική».




Τουρκοκρατία

 "κούλια" ή "κούλα" της Παλαιομάνινας,

Για την περίοδο της Τουρκοκρατίας ο παππούς μου έχει διασώσει τα ακόλουθα:
«Λίγα είναι γνωστά για την εποχή της Τουρκοκρατίας παρότι υπάρχουν μαρτυρίες για κατοίκηση του χωριού στην περιοχή "Παζαράκι" νοτιοανατολικά του χωριού. Προς την ίδια κατεύθυνση, αλλά πιο ανατολικά μέσα στο βελανιδοδάσος υπάρχουν και σήμερα σε ιδιόκτητη γη ερείπια ενός οικήματος που ονομάζεται από τους ντόπιους "κούλια" ή "κούλα" της Παλαιομάνινας,  δηλαδή του αρχοντικού Τούρκου Αγά ή Διοικητή. Δίπλα στην κούλια διακρίνεται μικρός οικισμός μάλλον από τους εργάτες και υπαλλήλους του αγά. Ο ιδιοκτήτης της κούλιας της Παλαιομάνινας θεωρείται ότι ήταν ο Ισμαήλ Αγάς, ο οποίος πρέπει να ήταν σύγχρονος του Γιακούμπ Αγά της Πενταλόφου (τότε Ποδολοβίτσα) και κατείχε σημαντικό αριθμό στρεμμάτων στη γύρω περιοχή. Η θέα από την κούλια αυτή είναι πανοραμική, εκπληκτική και εκτείνεται από την πόλη του Αγρινίου έως και το Αιτωλικό (περιλαμβανομένης και της περιοχής Μίλα Παλαιομάνινας).  Επίσης την ίδια περίοδο αναφέρεται  ότι «πρέπει να υπήρχε πλησίον της κοίτης του ποταμού στη θέσιν Μίλα μικρό χωριό "καταστραφέν πιθανώς κατά τους αγώνας του 1821".


Πηγές : Βικιπαίδεια
             iAitoloakarnania